Verse 4

ऋग्वेदं सामवेदं गणितमथ कलां वैशिकीं हस्तिशिक्षां ज्ञात्वा शर्वप्रसादाद् व्यपगततिमिरे चक्षुषी चोपलभ्य। राजानं वीक्ष्य पुत्रं परमसमुदयेनाश्वमेधेन चेष्ट्वा लब्ध्वा चायुः शताब्दं दशदिनसहितं शूद्रकोऽग्निं प्रविष्टः।।४।।

He knew the Rigveda, the Samaveda, mathematics, the (fine) arts, and the science of (the training and arrangement of) elephants; and he obtained, through Siva's favour, eyes from which the darkness (of ignorance) (or, blindness) had departed. Having seen his son installed (on the throne) as king, having performed the exalting Asvamedha sacrifice, and having enjoyed a life of one hundred years together with ten (more) days, Sudraka entered the (sacred) fire (i.e., died)

  1. ऋग्वेदम् Rigveda
  2. सामवेदम् saamaveda
  3. गणितम् mathematics
  4. अथ and
  5. कलाम् arts
  6. वैशिकीम् of the courtesans
  7. हस्ति elephant
  8. शिक्षाम् traning
  9. ज्ञात्वा learned
  10. शर्व Siva
  11. प्रसादात् favour
  12. व्यपगत departed
  13. तिमिरे darkness
  14. चक्षुषी eyes
  15. च and
  16. उपलभ्य having obtained
  17. राजानम् king (acc of राजन्)
  18. वीक्ष्य considered
  19. पुत्रम् son (acc)
  20. परम extremely  
  21. समुदयेन successful
  22. अश्वमेधेन asvamedha 
  23. च and
  24. इष्ट्वा having wished
  25. लब्ध्वा having gained
  26. च and
  27. आयुः age
  28. शताब्दम् hundred hears
  29. दशदिन 10 days
  30. सहितं with
  31. शूद्रकः Sudraka
  32. अग्निम् fire
  33. प्रविष्टः entered

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Verse 6

अवन्तिपुर्यां द्विजसार्थवाहो युवा दरिद्रः किल चारुदत्तः। गुणानुरक्ता गणिका च यस्य वसन्तशोभेव वसन्तसेना।।६।। (It is related that) there lived, as was said, in the city of Ujjayini, (one) Charudatta, a leader o the Brahmanas, who was young and poor and a courtesan called Vasantasena, (lovely) like the beauty of Vasanta (spring), who loved him for his virtues अवन्ति-पुर्याम् द्विज-सार्थवाहः युवा दरिद्रः किल चारुदत्तः गुण-अनुरक्ता गणिका च यस्य वसन्त-शोभा इव वसन्तसेना।।6।। अवन्ति Ujjayini पुर्याम् in the city द्विज Brahmins सार्थवाहः leader युवा young (युवन्) दरिद्रः poor किल indeed चारुदत्तः Charudatta गुण virtues अनुरक्ता loved गणिका courtesan यस्य whose वसन्त spring शोभा beauty इव like वसन्तसेना Vasantasena
Read more

Verse 9

 नटी -- (प्रविश्य) आर्य इयमस्मि.  Actress - (Entering) Sir. Here I am (आर्य = Sir इयम्=This(fem.) अस्मि = I am ) Actress - (Entering) Sir. Here I am सूत्रधारः ---- आर्ये स्वागतं ते. (आर्ये  = O Lady (Vocative case of आर्या) स्वागतम् = welcome,  ते=to you) Director - Lady, my greetings to you. नटी -- आज्ञापयत्वार्यः को नियोगोऽनुष्ठीयतामिति. Actress - May your honour command what duty is to be executed by me (आज्ञापयतु = may command आर्यः = your honour कः = what नियोगः = duty अनुष्ठीयताम् = to e executed इति = thus ) सूत्रधारः --- आर्ये. ('चिरसङ्गीतोपासनेन' इत्यादि पठित्वा.') अस्ति किमप्यस्माकं गेहेऽशितव्यं न वेति. Director --- Lady (Saying - 'By having practised music for a long time' etc.) is there anything to eat in our house or not? (चिरसङ्गीतोपासनेन => चिर-सङ्गीत-उपासनेन = By having practised music for a long time इति = this-आदि = etc पठित्वा =Saying. अस्ति=is किम् अपि = anything अस्माकम्=our गेहे =  in house अशितव्यम् = eatable  न=not ...
Read more

Verse 7

तयोरिदं सत्सुरतोत्सवाश्रयं नयप्रचारं व्यवहारदुष्टताम्। खलस्वभावं भवितव्यतां तथा चकार सर्वं किल शूद्रको नृपः।।७।। King Sudraka has delineated in that (excellent) way these, in connection with those two, namely, the course of virtuous life based on the pleasures of true love, corruptness of legal procedure, the nature of vilains, and (the workings of) Destiny. तयोः इदम् सत्-सुरत-उत्सव-आश्रयम् नय-प्रचारम् व्यवहार-दुष्टताम्। खल-स्वभावम् भवितव्यताम् तथा चकार सर्वं किल शूद्रकः नृपः।।7।। तयोः of those two इदम् this सत् true सुरत love (romantic or sexual) उत्सव pleasure आश्रयम् based on नय virtuous (life) प्रचारम् course (conducting of) व्यवहार legal procedure दुष्टताम् corruptness खल villain स्वभावम् nature भवितव्यताम् workings of तथा that way चकार did सर्वम् all किल indeed शूद्रकः Shudraka नृपः King
Read more